Ο ρόλος της Φυσικοθεραπείας στη Μυασθένεια Gravis – Ομιλία στη Διημερίδα του Συλλόγου Μυασθενών Ελλάδος

Με ιδιαίτερη χαρά συμμετείχα ως ομιλητής στην Επιστημονική Διημερίδα που διοργάνωσε ο Σύλλογος Μυασθενών Ελλάδος (H-MGA) στις 7–8 Μαρτίου 2026, στο αμφιθέατρο του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ, με θέμα «Μυασθένεια (MG): Τελευταίες εξελίξεις σε φάρμακα και θεραπείες – Νέες οπτικές».

Η δική μου παρουσίαση επικεντρώθηκε στον ρόλο της Φυσικοθεραπείας στη Μυασθένεια Gravis. Ανέδειξε πόσο καθοριστική είναι η πολυεπιστημονική συνεργασία για την έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών, τη διαχείριση της κόπωσης και τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Η διημερίδα φιλοξένησε ομιλητές από διαφορετικές ειδικότητες: νευρολογία, θωρακοχειρουργική, γυναικολογία, ορθοπαιδική, ψυχολογία, οφθαλμολογία, οδοντιατρική. Ήταν μια πραγματικά πολυεπιστημονική προσέγγιση της νόσου.

Ευχαριστώ θερμά το Δ.Σ. του Συλλόγου Μυασθενών Ελλάδος για την πρόσκληση και όλους τους συναδέλφους ομιλητές για τον ουσιαστικό επιστημονικό διάλογο.

Δείτε την ομιλία: όλη η διημερίδα είναι διαθέσιμη σε βιντεοσκόπηση. Η δική μου ομιλία ξεκινά στο 2:25:00.

▶ Άνοιγμα του βίντεο

#Μυασθένεια #MyastheniaGravis #Φυσικοθεραπεία #ΣύλλογοςΜυασθενώνΕλλάδος

Eight years since Astana: physiotherapists belong in the primary health care team

8 years ago today, Astana.

At the WHO & UNICEF Global Conference on Primary Health Care (25–26 October 2018), countries adopted the Declaration of Astana, renewing the Alma-Ata commitment to health for all.

I was there with the delegation of the Panhellenic Physiotherapists' Association, alongside the World Confederation for Physical Therapy (WCPT). I was scheduled to speak in the mental health session, and on the second day I asked for the floor at the conference.

My point was simple: a physiotherapist sees a patient ten, twenty or more times. That gives us a unique opportunity to educate, to change habits and to promote exercise, where a single consultation cannot. This is why physiotherapists belong in the multidisciplinary primary care team.

Our delegation also signed the Declaration and visited Kazakhstan's National Rehabilitation Centre for children with neurological conditions: 300 children, 600 professionals, modern equipment and no out-of-pocket cost for families.

Eight years on, the goal is the same: prevention and rehabilitation close to people, with physiotherapists as part of the health team. Declarations matter only when they become policy.

Sincere thanks to Pavlos Theodorakis for his unwavering support, which made our participation possible.

🎥 The video of my intervention from the floor is available in the original LinkedIn post.

Δείτε επίσης: Διαπιστώσεις από την Παγκόσμια Διάσκεψη για την ΠΦΥ, Αστάνα 2018

Originally posted on LinkedIn.

Όταν ο πόλεμος τραυματίζει την παιδική ηλικία: το δικαίωμα στην αποκατάσταση δεν μπορεί να περιμένει

Σήμερα μίλησα στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, στο πλαίσιο του Δικτύου για τα Παιδιά της Ουκρανίας. Ήταν μια από τις σημαντικές στιγμές στην επαγγελματική μου πορεία.

Όχι επειδή μίλησα σε ένα κοινοβουλευτικό βήμα. Αλλά επειδή είχα την ευθύνη να εκφράσω αυτό που ξέρουμε όλοι ως φυσικοθεραπευτές — και που σπάνια φτάνει εκεί που πρέπει:

Η αποκατάσταση δεν είναι η τελευταία γραμμή φροντίδας. Είναι η πρώτη γραμμή επιστροφής στη ζωή.

Τα δεδομένα που σοκάρουν

• 473 εκατομμύρια παιδιά — 1 στα 6 παγκοσμίως — ζουν σε περιοχές πολέμου (UNICEF 2024).
• Πάνω από 3.200 παιδιά νεκρά ή τραυματισμένα στην Ουκρανία. Από αυτά, πάνω από 1.300 με σοβαρές σωματικές κακώσεις.
• Μόνο το 6% των ασθενών που ολοκλήρωσαν νοσοκομειακή αποκατάσταση συνέχισαν σε εξωτερικές δομές (WHO/Europe 2025).
• Λιγότερο από 20% των παιδιών με αναπηρία στην Ουκρανία λαμβάνουν επαρκή τοπική αποκατάσταση.

Αυτά δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι παιδιά που επέζησαν — αλλά δεν έχουν πρόσβαση στο επόμενο βήμα.

Ο παράγοντας που όλοι αγνοούν: ο χρόνος

Παράθυρο 24–72 ωρών: το βέλτιστο παράθυρο για νευρολογική αποκατάσταση. Μετά από 7 ημέρες: οι επιπλοκές γίνονται δύσκολα αναστρέψιμες. Μετά από 4 εβδομάδες: οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης μειώνονται σημαντικά.

Και στην κρίση, ο χρόνος χάνεται — γιατί οι φυσικοθεραπευτές είναι λίγοι, διάσπαρτοι, χωρίς εργαλεία διαλογής.

Τι ζήτησα από την ΚΣΣΕ

Τρία επίπεδα παρέμβασης:

• Άμεσο: Ευρωπαϊκό εγχειρίδιο αποκατάστασης σε κρίσεις — πρωτόκολλα, χρόνοι παρέμβασης, After Action Report Ουκρανίας. Απομακρυσμένη υποστήριξη στο πεδίο — ειδικοί καθοδηγούν ζωντανά εκεί που η μετάβαση είναι αδύνατη.
• Μεσοπρόθεσμο: Μόνιμες υποδομές — κινητές ομάδες, εκπαίδευση τοπικών επαγγελματιών, ένταξη σε ανθρωπιστικά προγράμματα.
• Πιλοτικό: Ψηφιακή πλατφόρμα αποκατάστασης — εργαλεία υποστήριξης απόφασης, πάντα υπό εποπτεία επαγγελματιών.

Τι μάθαμε από την Ουκρανία

Μόλις τα τελευταία 10 χρόνια θεσμοθετήθηκε η φυσικοθεραπεία ως αυτόνομο επάγγελμα στην Ουκρανία. Παρ' όλα αυτά, οι Ουκρανοί συνάδελφοί μας πέτυχαν ορατά αποτελέσματα σε συνθήκες πολέμου. Αυτή η γνώση πρέπει να αξιοποιηθεί — μέσα από ένα After Action Report με ειδικούς από το πεδίο, τεχνητή νοημοσύνη και διοίκηση υπηρεσιών υγείας.

Τα παιδιά δεν έχουν μόνο δικαίωμα στην προστασία και στην ασφάλεια. Έχουν και δικαίωμα στην αποκατάσταση. Και αυτό το δικαίωμα δεν μπορεί να περιμένει.

Λευτέρης Μπουρνουσούζης, PT, MSc

Πρόεδρος Περ. Τμήματος Αττικής & Κυκλάδων — ΠΣΦ ΝΠΔΔ