Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης Θυμάτων Τροχαίων, που ο ΟΗΕ καθιέρωσε το 2005 και τηρείται κάθε τρίτη Κυριακή του Νοεμβρίου. Για μένα δεν είναι μια ακόμη ημερομηνία. Το 2000 έχασα τον πατέρα μου σε τροχαίο. Έχω μιλήσει και έχω γράψει γι' αυτό και παλιότερα, και κάθε χρόνο τέτοια μέρα θυμάμαι ότι πίσω από κάθε στατιστικό υπάρχει μια οικογένεια που αλλάζει για πάντα.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Ιούλιος 2026), περίπου 1,16 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο σε τροχαία, ενώ 20 έως 50 εκατομμύρια τραυματίζονται και πολλοί μένουν με αναπηρία. Τα τροχαία είναι η πρώτη αιτία θανάτου για παιδιά και νέους 5 έως 29 ετών. Περισσότεροι από τους μισούς νεκρούς είναι πεζοί, ποδηλάτες και μοτοσικλετιστές. Στην Ελλάδα, το 2025 καταγράφηκε η μεγαλύτερη μείωση θανάτων στην ιστορία της χώρας: 517 νεκροί έναντι 665 το 2024. Είναι πρόοδος. Όμως 517 νεκροί σημαίνουν ακόμη 517 οικογένειες.
Για όσους επιζούν, το τροχαίο συχνά είναι η αρχή μιας μεγάλης διαδρομής: κατάγματα, κακώσεις αυχένα, κακώσεις νωτιαίου μυελού, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, ακρωτηριασμοί, χρόνιος πόνος. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι 2,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με μια κατάσταση υγείας που μπορεί να ωφεληθεί από αποκατάσταση. Τονίζει επίσης ότι η αποκατάσταση πρέπει να ξεκινά μόλις διαπιστωθεί το πρόβλημα και να προχωρά παράλληλα με την υπόλοιπη θεραπεία, όχι «όταν τελειώσουν όλα τα άλλα».
Ως φυσικοθεραπευτής ξέρω πόσο κρίσιμος είναι ο ρόλος μας σε αυτή τη διαδρομή. Στο νοσοκομείο ο φυσικοθεραπευτής βοηθά στην έγκαιρη κινητοποίηση, στην αναπνευστική λειτουργία και στην πρόληψη επιπλοκών. Στη συνέχεια αξιολογεί τη λειτουργικότητα, σχεδιάζει θεραπευτική άσκηση, εκπαιδεύει στη διαχείριση του πόνου, επανεκπαιδεύει τη βάδιση και προσαρμόζει τα βοηθήματα. Στόχος είναι η επιστροφή στην καθημερινότητα και την εργασία, σε συνεργασία με γιατρούς, εργοθεραπευτές και ψυχολόγους. Ακόμα και μετά από ένα «ελαφρύ» τροχαίο, ένας πόνος στον αυχένα ή στη μέση που επιμένει χρειάζεται αξιολόγηση.
Πέρυσι, σε συνέντευξή μου για τα θύματα των τροχαίων (Το Βήμα, 20/3/2025), τόνισα ότι η αποκατάσταση δεν σημαίνει πάντα επιστροφή στο «πριν»: στόχος είναι το μέγιστο των δυνατοτήτων κάθε ανθρώπου. Μια ορθοπαιδική κάκωση μπορεί να αποκατασταθεί σε 2 έως 6 μήνες, ενώ μια βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση χρειάζεται τουλάχιστον δύο χρόνια. Έχουμε ακόμη λίγα δημόσια κέντρα αποκατάστασης, κακό συντονισμό ανάμεσα στις υπηρεσίες και ασθενείς που δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους. Όσο αργεί η παρέμβαση, τόσο δυσκολότερα αντιστρέφονται οι συνέπειες. Για αυτό χρειαζόμαστε ένα εθνικό πλαίσιο που θα συντονίζει τις υπηρεσίες και θα βοηθά τους ανθρώπους να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.
Η καλύτερη μνήμη για όσους χάσαμε είναι η πρόληψη: ζώνη ασφαλείας και παιδικό κάθισμα, κράνος, σεβασμός στα όρια ταχύτητας, καθόλου αλκοόλ και κινητό στο τιμόνι, προσοχή στον πεζό. Και όσοι ζουν σήμερα με τις συνέπειες ενός τροχαίου πρέπει να βρίσκουν έγκαιρα αποκατάσταση, κοντά στο σπίτι τους. Στο χέρι όλων μας είναι.
Βρες φυσικοθεραπευτή που μπορεί να σε βοηθήσει
Μετά από τροχαίο, ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να σε βοηθήσει να:
- ξαναβρείς κίνηση, δύναμη και ισορροπία μετά από κάταγμα, χειρουργείο ή ακινητοποίηση
- διαχειριστείς τον πόνο στον αυχένα ή στη μέση με ενεργητικά και ασφαλή βήματα
- ξαναμάθεις να περπατάς και να χρησιμοποιείς σωστά βοηθήματα
- επιστρέψεις με ασφάλεια στη δουλειά, στον αθλητισμό και στην καθημερινότητα
Πώς βρίσκω φυσικοθεραπευτή στην περιοχή μου:
- Άνοιξε το psf.org.gr. Στη δεξιά πλευρά της αρχικής θα δεις το πορτοκαλί πλαίσιο «Βρες Φυσικοθεραπευτή».
- Διάλεξε Νομό, μετά Περιοχή και Πόλη.
- Αν θέλεις, διάλεξε Επαγγελματική Ιδιότητα ή γράψε επίθετο.
- Πάτα «αναζήτηση» και δες τους εγγεγραμμένους φυσικοθεραπευτές της περιοχής.
Οι εγγεγραμμένοι στον ΠΣΦ είναι αδειούχοι φυσικοθεραπευτές. Κάτω από το πλαίσιο υπάρχει και χάρτης για να βρεις εργαστήρια φυσικοθεραπείας κοντά σου.
Λευτέρης Μπουρνουσούζης, Φυσικοθεραπευτής PT, MSc
Πηγές
