Στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε μια σημαντική θεσμική πρωτοβουλία για το επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων «Fair Labour Mobility», υιοθέτησε το πρώτο ευρωπαϊκό Κοινό Πλαίσιο Κατάρτισης (Common Training Framework – CTF) βάσει του άρθρου 49α της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ. Πρόκειται για το πρώτο Κοινό Πλαίσιο Κατάρτισης που θεσπίζεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφορά το επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή.
Το νέο πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο για την αυτόματη διασυνοριακή αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων φυσικοθεραπείας, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά πληρούν τις κοινές ευρωπαϊκές απαιτήσεις και κοινοποιούνται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει η Οδηγία.
Μέχρι σήμερα, οι φυσικοθεραπευτές που επιθυμούσαν να ασκήσουν το επάγγελμά τους σε άλλο κράτος-μέλος υπάγονταν στο γενικό σύστημα αναγνώρισης της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ, με δυνατότητα χρήσης και της Ευρωπαϊκής Επαγγελματικής Ταυτότητας (European Professional Card – EPC). Το νέο CTF δημιουργεί, για πρώτη φορά, μια ειδική διαδικασία αυτόματης αναγνώρισης για τους τίτλους που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του πλαισίου.
Αποτέλεσμα πολυετούς ευρωπαϊκής διαβούλευσης
Η υιοθέτηση του Κοινού Πλαισίου Κατάρτισης αποτελεί το αποτέλεσμα μιας μακράς ευρωπαϊκής διαδικασίας διαβούλευσης γύρω από την εκπαίδευση των φυσικοθεραπευτών, την επαγγελματική κινητικότητα και την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων.
Η World Physiotherapy Europe Region και οι εθνικές οργανώσεις-μέλη της συμμετείχαν ενεργά στη διαδικασία αυτή, καταθέτοντας θέσεις και τεκμηριωμένες προτάσεις και επισημαίνοντας την ανάγκη διασφάλισης υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης, ασφάλειας των ασθενών και επαγγελματικής ευθύνης.
Κατά τη διαμόρφωση του CTF, η ευρωπαϊκή φυσικοθεραπευτική κοινότητα ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα σχετικά με τα ελάχιστα εκπαιδευτικά πρότυπα και συνέβαλε ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο που προηγήθηκε της τελικής πράξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ορόσημο για την ευρωπαϊκή φυσικοθεραπεία, καθώς αποτυπώνει το αποτέλεσμα μιας πολυετούς προσπάθειας διαμόρφωσης κοινών προτύπων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κινητικότητας.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Σύμφωνα με την κατ' εξουσιοδότηση οδηγία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής C(2026) 6196 final της 15ης Σεπτεμβρίου 2026, ο τίτλος επαγγελματικών προσόντων φυσικοθεραπευτή που υπάγεται στο CTF πρέπει, μεταξύ άλλων, να πιστοποιεί:
- εκπαίδευση τουλάχιστον 240 πιστωτικών μονάδων ECTS,
- επίπεδο τουλάχιστον 6 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (EQF),
- τουλάχιστον 1.000 ώρες κλινικής εκπαίδευσης, ως σαφώς αναγνωρίσιμο μέρος του προγράμματος σπουδών, υπό εποπτεία, σε κατάλληλο κλινικό περιβάλλον και σε άμεση επαφή με ασθενείς,
- καθώς και επαγγελματική αυτονομία του φυσικοθεραπευτή.
Η επαγγελματική αυτονομία ορίζεται ως η ικανότητα του φυσικοθεραπευτή να αξιολογεί και να προσδιορίζει ανεξάρτητα τις ανάγκες φυσικοθεραπείας, με ή χωρίς παραπομπή από ιατρό, και να σχεδιάζει, οργανώνει, εφαρμόζει και προσαρμόζει τη φυσικοθεραπευτική παρέμβαση βάσει της επιστημονικής γνώσης, της κλινικής εμπειρίας και των αρχών δεοντολογίας του επαγγέλματος.
Η αυτονομία αυτή συνεπάγεται αντίστοιχη επαγγελματική ευθύνη και συνεργασία με τους λοιπούς επαγγελματίες υγείας, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης παραπομπής σε ιατρό όταν αυτό επιβάλλεται από το συμφέρον του ασθενούς.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη αναφορά εντάσσεται στο πλαίσιο καθορισμού κοινών ευρωπαϊκών προδιαγραφών εκπαίδευσης και επαγγελματικών προσόντων και δεν μεταβάλλει αυτοδικαίως τις ισχύουσες εθνικές ρυθμίσεις άσκησης του επαγγέλματος στα κράτη-μέλη.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η υιοθέτηση του CTF δεν σημαίνει ότι κάθε ελληνικός τίτλος φυσικοθεραπείας αναγνωρίζεται αυτομάτως από σήμερα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κατ' εξουσιοδότηση οδηγία έχει ήδη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά ακολουθεί το προβλεπόμενο στάδιο ελέγχου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Σύμφωνα με το άρθρο 57γ της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ, η πράξη μπορεί να τεθεί σε ισχύ εφόσον δεν διατυπωθεί αντίρρηση εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.
Μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οδηγία θα τεθεί σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της, ενώ τα κράτη-μέλη θα διαθέτουν προθεσμία 18 μηνών για τη θέσπιση των αναγκαίων εθνικών μέτρων εφαρμογής.
Παράλληλα, θα πρέπει να προσδιοριστούν και να κοινοποιηθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα εθνικά επαγγελματικά προσόντα που πληρούν τις απαιτήσεις του CTF. Για τους τίτλους που δεν θα ενταχθούν στο πλαίσιο, θα συνεχίσει να εφαρμόζεται το γενικό σύστημα αναγνώρισης της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ.
Πρόκειται, συνεπώς, για μια θεσμικά σημαντική εξέλιξη στον τομέα της αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων φυσικοθεραπείας στην Ευρώπη, όχι όμως για ένα σύστημα που έχει ήδη τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή εφαρμογή από τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.
Η σημασία για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η αναλυτική αξιολόγηση του κατά πόσο τα ελληνικά προγράμματα σπουδών και οι αντίστοιχοι επαγγελματικοί τίτλοι πληρούν τις απαιτήσεις του νέου πλαισίου, καθώς και η παρακολούθηση της διαδικασίας κοινοποίησής τους στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει επίσης η ρητή αναφορά της ευρωπαϊκής πράξης στην επαγγελματική αυτονομία, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας αυτοτελούς αξιολόγησης των αναγκών φυσικοθεραπείας με ή χωρίς ιατρική παραπομπή, στο πλαίσιο που καθορίζεται από το ίδιο το CTF.
Για τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών, η παρακολούθηση της εφαρμογής του Κοινού Πλαισίου Κατάρτισης, της αντιστοίχισης των ελληνικών προγραμμάτων σπουδών και της διαδικασίας κοινοποίησης των ελληνικών επαγγελματικών προσόντων αναμένεται να αποτελέσει βασικό πεδίο δραστηριότητας το επόμενο διάστημα, σε συνεργασία με τη World Physiotherapy Europe Region.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο για τη φυσικοθεραπεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ως αποτέλεσμα μιας πολυετούς διαδικασίας διαβούλευσης και διαμόρφωσης κοινών προτύπων. Η πρακτική εφαρμογή του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ευρωπαϊκών και εθνικών διαδικασιών, καθώς και από την προσαρμογή των κρατών-μελών στις απαιτήσεις του.
Λευτέρης Μπουρνουσούζης, PT, MSc
Πρόεδρος, Περιφερειακό Τμήμα Αττικής & Κυκλάδων, Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών
Πηγές
- European Commission — Commission Delegated Directive C(2026) 6196 final, establishing a common training framework for physiotherapists (15.9.2026)
- European Commission — Communication on the Fair Labour Mobility Package, COM(2026) 970 final
- European Commission — Guaranteeing social rights for workers everywhere in the EU (15.9.2026)
- European Commission, Press corner — IP/26/1851
- DG EMPL — Fair Labour Mobility Package
- DG EMPL — Recognition of professional qualifications
- DG GROW — Common Training Frameworks
- DG EMPL — Feasibility of establishing a common training framework for the profession of physiotherapist
- Agence Europe, Bulletin No. 13936
- eunews.it (15.9.2026)
- Εφημερίδα των Συντακτών (15.9.2026)
- Powergame.gr — Έρχεται ευρωπαϊκό e-pass εργασίας
Αρχική δημοσίευση στο Facebook.
