Πρόσφατα, μια συγκλονιστική είδηση από επαρχιακή πόλη της Ελλάδας έφερε ξανά στο φως μια αθέατη πτυχή της ελληνικής πραγματικότητας: Μια ηλικιωμένη γυναίκα έμεινε κατάκοιτη έπειτα από σοβαρό ατύχημα. Ο μοναδικός της φροντιστής, ο 86χρονος σύζυγός της, αδυνατώντας πλέον να ανταποκριθεί στο βάρος, προχώρησε στην έσχατη τραγωδία: έβαλε τέλος τόσο στη δική της όσο και στη δική του ζωή.
Ας αφήσουμε για λίγο τα συναισθήματα στην άκρη και ας δούμε τη δομική αδυναμία πίσω από αυτή την ιστορία.
Στην Ελλάδα του 2025, ΔΕΝ υπάρχει οργανωμένο μετανοσοκομειακό σύστημα φροντίδας για ηλικιωμένους και άτομα με σοβαρά κινητικά προβλήματα.
- Ούτε συντονισμένη κρατική παροχή φυσικοθεραπείας στο σπίτι.
- Ούτε οικονομική ενίσχυση για κατ’ οίκον νοσηλεία ή φροντίδα.
- Ούτε υποστήριξη για τους άτυπους φροντιστές — ανθρώπους που βρίσκονται μόνοι τους να σηκώνουν τεράστιο βάρος.
Τι συμβαίνει σε άλλες χώρες;
Στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Γερμανία, λειτουργούν εδώ και χρόνια προγράμματα "Home Care" και "Post-Hospital Care", υπό την εποπτεία και συντονισμό των κρατικών νοσοκομείων. Συγκεκριμένα:
- Κατ’ οίκον φυσικοθεραπεία: Στην Ιταλία παρέχεται μέσω του Servizio Sanitario Nazionale (SSN), με πλήρη κάλυψη ή μικρή συμμετοχή.
- Κατ’ οίκον νοσηλεία και βοήθεια στις καθημερινές ανάγκες: Παρέχεται δωρεάν ή με χαμηλό κόστος σε όσους πληρούν εισοδηματικά και ιατρικά κριτήρια.
- Στήριξη φροντιστών: Υπάρχουν προγράμματα εκπαίδευσης και ψυχολογικής υποστήριξης.
Παράδειγμα για την Ιταλία: Ministero della Salute – Home Care
Η Ελλάδα τι κάνει;
Μέχρι σήμερα, λίγα πιλοτικά προγράμματα και εθνικά σχέδια που έμειναν πιλοτικά μετά την αποχώρηση του Γιώργου Σταμάτη. Το βάρος μεταφέρεται στους συγγενείς, πολλές φορές ανθρώπους μεγάλης ηλικίας, χωρίς καμία υποστήριξη ή οικονομική ενίσχυση.
Συχνά βλέπουμε να προσλαμβάνονται αλλοδαπές ανειδίκευτες γυναίκες, χωρίς έλεγχο, χωρίς εκπαίδευση, συχνά σε γκρίζα ζώνη εργασίας. Δεν υπάρχει εθνικό σχέδιο ούτε για τον έλεγχο ούτε για τη χρηματοδότηση μιας τέτοιας ανάγκης.
Τι πρέπει να γίνει άμεσα
- Ίδρυση Εθνικού Προγράμματος Κατ’ Οίκον Φροντίδας, με κρατική χρηματοδότηση και δυνατότητα συμπράξεων με ιδιώτες παρόχους υγείας, για την αποσυμφόρηση του ΕΣΥ.
- Δημιουργία Μητρώου Επαγγελματιών Κατ’ Οίκον Φροντίδας, με έλεγχο πιστοποιήσεων και δεξιοτήτων, ώστε να μην παραδίδεται η φροντίδα σε ανειδίκευτα και μη ελεγχόμενα άτομα.
- Επιδότηση ή κάλυψη κατ’ οίκον θεραπειών και νοσηλείας για ευπαθείς ομάδες, με εισοδηματικά και ιατρικά κριτήρια.
- Εκπαίδευση και στήριξη οικογενειακών φροντιστών, με σεμινάρια, γραμμές βοήθειας και ψυχολογική υποστήριξη.
Αν δεν είναι τώρα η ώρα για μια τέτοια οργανωμένη παρέμβαση, με δεδομένη τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού, τότε πότε;
Η κάθε οικογένεια, αργά ή γρήγορα, θα έρθει αντιμέτωπη με την ανάγκη μετανοσοκομειακής φροντίδας. Δεν γίνεται μια ευρωπαϊκή χώρα να την αφήνει στην τύχη της. Η κυβέρνηση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να αναλάβουν δράση.
Η ζωή και η αξιοπρέπεια των ηλικιωμένων δεν είναι προαιρετική πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση.
Αρχική δημοσίευση στο Facebook.
